15 Nisan Lakedaimon Metropoliti Yeni Şehit Ananias Lampardes
Doğunca verilen ismiyle Anastasios olan Mukaddes Şehit Peder Ananias, on sekizinci yüzyılın başlarında, soylu ve zengin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Theophilos, Lampardopoulos (ya da Lampardes) ailesiyle akraba, annesi ise Gortynia’nın Vyziki köyünden Syntychos’un kızıydı.
Ananias, Dimitsana’daki Philosophou Manastırı’nda eğitim gördü. Muhtemelen burada ruhbanlığa atanıp Ananias adını aldı. 1741 yılında Mani bölgesindeki Karyoupolis’e episkopos tayin edildi. 1747 yılında Dimitsana Metropoliti, 1750 şubatında ise Sparta (Lakedomonya) Metropoliti olarak terfi etti. 1755 yılında Sparta ve Metropolitliği hakkında özel bir risale kaleme aldı.
İlmi, yüksek bilgeliği, sarsılmaz ruhbani karakteri, iyiliği ve hayırseverliği ile bilinirdi. Helen halkı tarafından büyük hürmet gördü; Türkler ise ondan korkardı. Bu sebeple Mora’daki liderlerin başkanı olarak tayin edildi. Milli şuuru destekledi ve yerel armatoloları himaye etti.
İlkbahar, yaz ve sonbaharın bir kısmında Dimitsana’da kalırdı. Burada bir su kemeri inşa etti, Philosophou Manastırı’nın meşhur mektebinin yıllık vergilerini tek elden topladı, Mistra’da ise muhteşem bir metropolit katedrali yeniden inşa etti.
Episkopos Ananias’ın nüfuzu Mora’yla sınırlı kalmadı; Kudüs ve İskenderiye Patrikhaneleriyle kuvvetli bağlar kurdu. O sıralarda Ekümenik Taht’ta, Dimitsana asıllı olan Patrik Kyrillos V Karakalos oturuyordu. Bu Patrik, Rusya’yı seven, Latinlere ise muhalif biriydi. Sürgüne gönderildiğinde Sina’dan Dimitsana’ya geldi. Burada Episkopos Ananias ile birlikte halkı istiklal için uyandırmaya başladı ve okullar tesis etti.
1762 yılında, Mora’daki felaketleri Sadrazam’a anlatmak üzere İstanbul’a gönderildi. Bu ziyaret neticesinde, Mora Valisi’nin Hristiyanları koruma yönünde görevlendirilmesini sağladı. Aynı dönemde, Aziz’in teşebbüsüyle, Dimitsana mektebi için büyük bir bina inşa edildi ve Peloponez’in dört bir yanından gelen yoksul talebeler burada toplandı.
1760’ların ortalarında, Osmanlı Devleti’ni zayıflatmak ve Rusya yanlısı, bağımsız bir Helen devleti kurmak isteyen Rus Çariçesi Katerina’nın elçileri, Mani’ye gönderildi. Burada yerel askeri liderlerle anlaşmalar yapıldı. Bu esnada, bazı seçkin Rumlar da Rus ajanlarıyla temas kurarak kurtuluş planlarını görüştü. Kalamata’da düzenlenen meşhur toplantıda, Ananias bu isyana takdis duasını verdi.
Aziz Ananias, bu teşebbüs sonrasında Peloponez ve Mani’nin kaptanlarıyla, ayrıca Hydra, Spetses ve Psari adalarının önderleriyle istiklal üzerine müzakerelerde bulundu. Aziz’in gayreti ve masraflarıyla Dimitsana’da iki değirmen inşa edildi.
Tüm bu faaliyetler neticesinde, Aziz Ananias, Ruslarla iş birliği yaparak Türklere karşı komplo kurmakla suçlandı ve Mora Valisi’ne ihbar edildi. Pek çok kişi silahlı müdahaleyle onu kurtarmak istedi; fakat Aziz, Türklerin geniş çaplı bir isyan şüphesi duymaması için, tek başına suçu üstlenmeyi tercih etti. Mukaddes Efkaristiya’ya iştirak ettikten sonra, askerlerin ellerine kendisini teslim etti. Aziz Ananias diz çökerek cellâda büyük bir teslimiyetle şöyle dedi: “Vur.”
Kafası kesildiğinde, mübarek kanı fışkırarak Mistra’daki metropolitlik katedralinin batı kapısını boyadı. Bu hadise, 15 Nisan 1764 tarihinde vuku buldu.
Türkler, mübarek cesedini üç gün boyunca sokak ortasında gömülmeden bıraktı. Türk askerleri çekilince, Hristiyanlar naaşı hürmetle defnetti. Bu esnada Aziz’in başı, Vizir’e götürüldü.
Ve nihayet, 15 Nisan 2017 tarihinde, Sparta Metropoliti Efstathios, Paskalya Diriliş Litürjisi esnasında, Mübarek Ananias’ın azizler arasında ilan edildiğini duyurdu. Bu ilan hâlen Ekümenik Patrikhane’nin resmî tasdikiyle teyit edilmeyi beklemektedir.
Kaynak: https://www.johnsanidopoulos.com/2019/04/holy-new-hieromartyr-ananias-lampardes.html
