18 Mart Şehit Aziz Edward
Şehit Aziz Edward, İngiltere Kralı. Yortusu 18 Mart’ta, emanetlerinin keşfi 13 Şubat’ta ve emanetlerinin takdisi ise 20 Haziran’da kutlanır. Emanetlerinin taşınması 3 Eylül’de kutlanır.
“İnsanlar onu katletti, ancak Allah onu yüceltti.”
(Anglo Sakson Kayıtları)
Aziz Edward, Kral Edgar’ın Ethelfleda adlı ilk eşinden dünyaya gelmiştir (Ethelfleda, 963/4 yıllarında vefat etmiştir). Kral Edgar (yaklaşık 944-975), 959’dan 975’e kadar tahtta kalmış ve ölümünün ardından Edward kral olmuştur. O dönemde henüz ergenlik çağında olan Edward, Canterbury Başepiskoposu Aziz Dunstan tarafından desteklenmiştir. Ancak tahtın varisi konusunda bir anlaşmazlık çıkmıştır; çünkü Kral Edgar’ın ikinci eşi Aelfthryth (yaklaşık 945-1000), kendi oğlu Ethelred’in kral olmasını istemekteydi. (Ethelred, tarih boyunca “Hazırlıksız” ya da “Kararsız” Ethelred olarak anılmıştır.) İki ya da üç yıl sonra, 18 Mart 978 veya 979’da, Edward Corfe Kalesi yakınlarında öldürülmüş, büyük olasılıkla üvey annesinin entrikalarının kurbanı olmuştur.
Edward’ın ilk defnedilişi aceleyle gerçekleştirilmiştir. Zamanla, mezarını ziyaret edenler sayesinde ona atfedilen mucizevi şifalar kulaktan kulağa dolaşmaya başlamıştır. 980 yılında naaşı Shaftesbury Manastırı’na taşınmış, 1001’de kutsal emanet olarak muhafaza edilmiş ve 1008’de resmen aziz ilan edilmiştir. Aziz Edward’ın türbesi, Manastırların Tasfiyesi sürecine kadar korunmuş ancak bu süreçte zenginlikleri yağmalanmıştır. Bununla birlikte, Aziz Edward’ın naaşı önceden çıkarılıp Kilise içinde gizlenmiştir.
1931 yılında, yapılan arkeolojik bir kazı sırasında basit bir sanduka ortaya çıkarılmıştır. Yapılan incelemelerde bulunan kalıntılardakilerin Aziz Edward’ın aldığı yaralarla eşleştiği keşfedilmiştir. Kazıların direktörü ve o dönemde bölgenin sahibi olan John Wilson-Claridge (1905-1993), mukaddes emanetler için uygun bir dinî mekân bulmak amacıyla büyük kiliselerle uzun yıllar süren titiz müzakereler yürüttü. Üç şart öne sürdü: (1) Bulunan arkeolojik kalıntıların bir azize ait olduğunun kabul edilmesi, (2) onların yerleştirileceği bir türbenin inşa edilmesi ve (3) Aziz Edward’ın yortu günlerinin kutlanması. Bu şartları yalnızca Sürgündeki Rus Ortodoks Kilisesi kabul etti ve 1970’lerin sonlarında Wilson-Claridge ile ayrıntılı görüşmelere başladı.
Yaklaşık aynı dönemde, Ortodoks Kilisesi, günümüzde Aziz Edward Kardeşliği’ne ait olan bölgeyi satın almış ve oradaki iki morg şapelinden daha büyük olanını Aziz Edward’ın kemiklerinin konulacağı yer olarak belirlemiştir. Resmî takdis töreni 15-16 Eylül 1984’te gerçekleştirilmiştir. Böylece, yaklaşık 450 yıl sonra, Aziz Edward’ın mukaddes emanetleri (tarihin en az önemsenen İngiliz kralı olarak kabul edilse de) nihayet hayattayken bildiği ve inandığı hakikate en yakın Kilise’de ebedî istirahatine kavuşmuştur.
2001 yılı, Aziz Edward’ın azizlik mertebesine yükselişinin bininci yıl dönümü olarak anılmıştır. 1001 yılında, mukaddes emanetlerinin Shaftesbury Manastırı’nda gösterişli ve ihtişamlı bir türbeye konulmasına karar verilmiştir. Bu karar, manastırda mezarının kapağının hafifçe yükseldiğine dair devam eden gözlemler ve Aziz Edward’ın, dindar bir adamın rüyasına girerek orada yatmak istemediğini belirttiği rivayetine dayanıyordu. Rüyayı gören adam, gördüklerini Manastır’ın Başrahibesi’ne anlatmış, başrahibe ise durumu Aziz Edward’ın üvey kardeşi olan Kral Ethelred’e bildirmiştir. Bunun üzerine, kral, mukaddes emanetlerin Manastır Kilisesi’nde uygun bir yere konulmasını emretmiştir. 1001 tarihli bir Kraliyet Fermanı’nda şu sözlere yer verilmiştir: “Ben, İngilizlerin Kralı Ethelred, alçakgönüllü bir dua ile manastıra… kanı döküldükten sonra Rab’bin kendisini fazilet işaretleriyle yüceltmeyi layık gördüğü kardeşim Edward’ı sunuyorum.”
Bu olayı anmak için 31 Mart 2001’de Şehit Aziz Edward Kilisesi’nde özel bir ayin düzenlenmiştir. Hiyerarşik Litürji, İngiltere’deki Rus Ortodoks Kiliseleri’nin cemaati üzerinde yetki sahibi olan Başepiskopos Mark tarafından yönetilmiştir.
Kaynak: https://www.johnsanidopoulos.com/2011/03/saint-edward-martyr-c-959-9789.html
